Zbrodnia i kara • Autor: Fiodor Dostojewski • Moja ocena: ★★★★★★★★★★ (10/10) • To książka, do której zabierałem się stosunkowo długo i która właściwie chodziła za mną całymi latami. Kilka razy próbowałem ją czytać, ale za każdym razem odkładałem ją na później. I w końcu przyszedł ten czas – czas prawdziwego doświadczenia literackiego. Te godziny spędzone nad dziełem uważam za naprawdę wspaniały czas i bardzo ciekawe doświadczenie czytelnicze. • Najbardziej interesujące było dla mnie wejście w samą istotę tytułowej zbrodni i pytanie o to, czym właściwie jest „ta” kara. Dostojewski nie zatrzymuje się przecież na samym czynie ani na jego oczywistych konsekwencjach. Pokazuje przede wszystkim człowieka, jego sposób myślenia, próby uspr­awie­dliw­iani­a własnych decyzji oraz konsekwencje, które pojawiają się również wtedy, gdy nie są jeszcze wymierzone przez żadną instytucję. • Z całą pewnością nie jest to pozycja jednowymiarowa – o nie. To książka złożona, wielowątkowa i pełna różnych przesłań. Ma kilka poziomów opowieści i kilka historii, które nieustannie się ze sobą splatają. Im dłużej o niej myślę, tym bardziej widzę, że trudno sprowadzić ją wyłącznie do kryminalnej historii o popełnionej zbrodni i jej konsekwencjach. • Co więcej, jest to również książka, z której można wiele wyciągnąć na temat samego Dostojewskiego. Widać tu jego zainteresowanie człowiekiem, jego psychiką, moralnością, winą, cierpieniem i próbami znalezienia sensu w sytuacjach granicznych. To kolejny dowód na to, że jego twórczość można czytać na wielu poziomach i za każdym razem odnajdywać w niej coś nowego. • Po wszystkich wcześniejszych spotkaniach z Dostojewskim ta książka była dla mnie swoistym dopełnieniem jego twórczości. I zdecydowanie nie żałuję, że ostatecznie do niej wróciłem. • Książkę jak najbardziej polecam. • 📖 09:27 · 03.10.2026 · 97/2026 · (A/P)

Chiny 5.0. Jak powstaje cyfrowa dyktatura • Autor: Kai Strittmatter • Moja ocena: ★★★★★★★★★☆ (9/10) • Rewelacyjny reportaż próbujący pokazać zasady funkcjonowania współczesnych Chin. Autor podchodzi do tematu z dużym dystansem i bardzo rzeczowo opisuje zjawiska, które zachodzą we współczesnym chińskim społeczeństwie i państwie. Właśnie ten chłodny sposób prowadzenia narracji przypadł mi do gustu – zamiast nadmiernego komentowania otrzymujemy przede wszystkim opis konkretnych mechanizmów i ich konsekwencji. • Sama konstrukcja książki jest bardzo przejrzysta. Poszczególne rozdziały koncentrują się wokół głównych myśli, które zostały jednocześnie wykorzystane jako ich tytuły. Dzięki temu całość jest uporządkowana i łatwa do śledzenia, a kolejne elementy tworzą spójny obraz współczesnych Chin. • Książka jest szczególnie interesująca dlatego, że pokazuje, w jaki sposób technologia, kontrola informacji i rozwiązania cyfrowe mogą wpływać na funkcjonowanie całego społeczeństwa. Niezależnie od tego, jak oceniamy poszczególne przedstawione zjawiska, trudno przejść obok nich obojętnie. Dla mnie największą wartością publikacji jest właśnie możliwość zobaczenia, jak bardzo zmieniły się narzędzia sprawowania kontroli i jak szerokie mogą być ich zastosowania. • Myślę, że przesłanie płynące z tej książki może być również ciekawą przestrogą dla szeroko pojętego „zachodniego świata”. To publikacja, która nie tylko opowiada o Chinach, ale również skłania do zastanowienia się nad kierunkiem, w którym mogą rozwijać się nowoczesne społeczeństwa. • Publikację jak najbardziej polecam. • 📖 20:10 · 28.09.2026 · 96/2026 · (P)

Autor: James David Vance • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • Dość ciekawa książka, choć mam z nią pewien problem już na poziomie określenia gatunku literackiego. Czy jest to biografia, pamiętnik, autobiografia, a może reportaż? Trudno jednoznacznie ją zaklasyfikować i chyba właśnie ta niej­edno­znac­znoś­ć dobrze oddaje charakter całej publikacji. • Widać przede wszystkim, że jest to książka bardzo osobista. Autor opisuje własne dzieciństwo, rodzinę oraz całe środowisko, w którym dorastał. Nie ogranicza się jednak wyłącznie do swojej historii – przez jego doświadczenia poznajemy również szerszy świat społeczny, z którego się wywodził. Dzięki temu książka staje się czymś więcej niż tylko zapisem własnej biografii. • Z drugiej strony niezwykle interesujące jest to, jak duży dystans dzieli punkt wyjścia autora od miejsca, w którym znalazł się później. Człowiek wychowujący się w tak trudnych warunkach zdołał osiągnąć bardzo wysoką pozycję społeczną. To właśnie ten kontrast wydał mi się jednym z ciekawszych elementów całej historii. • Publikacja pozwoliła mi również zobaczyć pewne ciemniejsze strony Stanów Zjednoczonych – przede wszystkim problem biedy i życia ludzi funkcjonujących daleko od obrazu Ameryki kojarzonej z dobrobytem i możliwościami. To dla mnie istotna wartość tej książki, ponieważ pokazuje rzeczywistość, której często nie dostrzegamy, patrząc na ten kraj wyłącznie z perspektywy jego pozycji gospodarczej. • Książka jest zdecydowanie warta uwagi. Jest osobista, społeczna i momentami bardzo mocna, a przy tym pozwala spojrzeć na Stany Zjednoczone z perspektywy ludzi, których doświadczenia są zupełnie inne od powszechnego wyobrażenia o amerykańskim sukcesie. • Pozycję polecam. • 📖 18:43 · 25.09.2026 · 95/2026 · (P/A)

Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość • Autor: Katarzyna Surmiak-Domańska • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • Bardzo dobrze napisany reportaż, który dał mi możliwość poznania tematu, który do tej pory był dla mnie właściwie obszarem nieznanym. Wiedziałem oczywiście o istnieniu Ku Klux Klanu, ale dzięki tej książce mogłem lepiej zrozumieć, czym właściwie jest ta organizacja, jak funkcjonuje jej środowisko i w jaki sposób jej działalność wpływa na ludzi. • Dużym atutem książki jest sposób, w jaki autorka podchodzi do opisywanego tematu. Nie próbuje na każdym kroku narzucać czytelnikowi gotowej oceny, ale przede wszystkim obserwuje, opisuje i pokazuje. Dzięki temu czytelnik sam może zobaczyć przedstawione postawy, zachowania oraz ich konsekwencje. Uważam to za bardzo wartościowe podejście do reportażu – zamiast prostego moralizowania otrzymujemy obraz rzeczywistości, który można samodzielnie ocenić. • Ciekawa jest również sama perspektywa autorki. Wchodzi w opisywane środowisko i pokazuje je od środka, dzięki czemu książka nie ogranicza się do ogólnego opisu organizacji, ale pozwala przyjrzeć się ludziom, którzy z nią związali swoje życie. To właśnie ten bardziej osobisty i bezpośredni wymiar sprawił, że lektura była dla mnie interesująca. • Książka jest rzeczowa, dobrze napisana i pozwala spojrzeć na temat z większej perspektywy. Dla mnie jej największą wartością jest właśnie to, że zamiast pozostawić czytelnika z prostym obrazem zjawiska, daje mu możliwość poznania jego mechanizmów oraz ludzi, którzy je tworzą. • Książkę polecam. • 📖 07:36 · 23.09.2026 · 94/2026 · (P/A)

Praga. Czeskie ścieżki • Autor: Mariusz Surosz • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • Całkiem ciekawa pozycja, napisana w taki sposób, że czyta się ją stosunkowo szybko i bez większego wysiłku. Mam kilka spostrzeżeń dotyczących tej książki. • Przede wszystkim autor bardzo starannie wprowadza czytelnika w kontekst historyczny. Z odpowiednią szczegółowością opisuje Pragę, jej historię, symbole i przemiany, a przy tym stara się uchwycić coś, co można określić mianem czeskiego ducha. To właśnie ten sposób patrzenia na miasto wydał mi się szczególnie interesujący – Praga nie jest tutaj wyłącznie przestrzenią geograficzną, ale miejscem, które ma swoją własną historię, pamięć i charakter. • Z drugiej strony zabrakło mi w książce trochę więcej żywego człowieka. Czytamy sporo o historii, zależnościach i relacjach między miastem a państwem, ale stosunkowo mało jest codziennego życia zwykłych mieszkańców. Momentami miałem wrażenie, że autor pozostaje przede wszystkim na poziomie miasta i jego historii, a mniej pokazuje Pragę poprzez ludzi, którzy w niej żyją. • Nie zmienia to jednak faktu, że książka jest wartościowa i pozwala spojrzeć na Pragę szerzej niż tylko przez pryzmat jej zabytków i turystycznego wizerunku. Autor pokazuje miasto osadzone w historii i kulturze, dzięki czemu łatwiej dostrzec jego bardziej złożone oblicze. • Mimo tych zastrzeżeń książka zdecydowanie zasługuje na uwagę. • 📖 22:03 · 20.09.2026 · 93/2026 · (P)