Gra w kości

Gra w kości • Autor: Elżbieta Cherezińska • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • Bardzo ciekawa powieść historyczna, choć jest to książka o dość specyficznym charakterze. Cherezińska przedstawia wydarzenia z przeszłości w sposób, który pozwala nie tylko poznać samą historię, ale również spróbować zrozumieć motywacje stojące za działaniami jej głównych bohaterów. Powieść potrafi trzymać w napięciu, a autorka posługuje się interesującym językiem, dzięki czemu opowieść nie sprowadza się do suchego przedstawiania faktów i historycznych okoliczności. • Główną osią utworu są relacje między Ottonem III a Bolesławem Chrobrym oraz ich ambicje, które w istotny sposób wpływały na ówczesną sytuację polityczną. Z jednej strony mamy cesarza i jego wizję odnowienia Cesarstwa Rzymskiego, z drugiej zaś Bolesława Chrobrego, który dążył do umocnienia swojej pozycji i zdobycia królewskiej korony. Obaj bohaterowie mają własne cele i wyobrażenia dotyczące przyszłości, a ich działania można rozpatrywać zarówno w kontekście osobistych ambicji, jak i szerszych planów politycznych. Właśnie zestawienie tych dwóch perspektyw uważam za jeden z ciekawszych elementów powieści. • Autorka pokazuje wydarzenia z różnych punktów widzenia, dzięki czemu historia nie jest przedstawiona wyłącznie jako prosty ciąg faktów i decyzji. Ważne stają się również interesy poszczególnych osób, ich aspiracje oraz sposób, w jaki mogły postrzegać ówczesną rzeczywistość. Dzięki temu można spojrzeć na relacje między cesarzem a polskim księciem nie tylko przez pryzmat późniejszej historii, ale również jako na spotkanie dwóch władców, z których każdy miał własne plany i własną wizję swojej pozycji w Europie. • Istotne miejsce w książce zajmuje także postać św. Wojciecha. Wątek ten stanowi ważny element opowieści i pozwala spojrzeć na przedstawiane wydarzenia nie tylko z perspektywy politycznej, lecz również w kontekście religijnym. Dzięki temu historia zyskuje szerszy wymiar, a działania bohaterów można rozpatrywać na kilku płaszczyznach. To jeden z powodów, dla których „Gra w kości” jest czymś więcej niż tylko opowieścią o rywalizacji i ambicjach władców. • Trzeba przy tym pamiętać, że mamy do czynienia z powieścią historyczną, a nie opracowaniem naukowym. W końcowej części książki opiekun merytoryczny zwraca uwagę, że znaczna część dialogów jest fikcją literacką. Nie zmienia to jednak faktu, że podobne rozmowy, napięcia czy sytuacje mogły mieć miejsce. Nie oznacza to oczywiście, że konkretne dialogi można uznać za wierne odtworzenie rzeczywistych wydarzeń. Literatura daje autorce możliwość uzupełniania historycznych luk i przedstawiania prawdopodobnych scen, których nie da się jednoznacznie potwierdzić na podstawie zachowanych źródeł. Warto więc pamiętać o granicy między udokumentowaną historią a literacką interpretacją przeszłości, jednocześnie doceniając to, co powieść ma do zaoferowania. • „Gra w kości” to dla mnie udane spotkanie z powieścią historyczną, która potrafi zainteresować przedstawianymi wydarzeniami i skłonić do spojrzenia na nie z różnych stron. Doceniam zarówno sposób prowadzenia opowieści, jak i próbę pokazania ambicji oraz motywacji stojących za działaniami historycznych postaci. Książka nie musi być wiernym zapisem każdej rozmowy, by stanowić interesującą literacką interpretację przeszłości — ważne jednak, aby czytelnik miał świadomość, gdzie kończy się udokumentowana historia, a zaczyna wyobraźnia autora. • Książkę polecam, szczególnie osobom, które lubią poznawać historię za pośrednictwem literatury, a jednocześnie interesują się polityką, ambicjami władców i mechanizmami kształtującymi relacje między państwami. • 📖 19:37 · 17.10.2026 · 103/2026 · (A/P)

Fabuła "Gry w kości" obejmuje lata 997-1002 i jej punktem wyjścia jest śmierć Wojciecha Sławnikowic, który łączy losy piastowskiego księcia Bolesława Chrobrego oraz króla niemieckiego i cesarza rzymskiego Ottona III. Elżbieta Cherezińska odtwarza wydarzenia poprzedzające przybycie Ottona III do Gniezna i pielgrzymki do grobu zmarłego męczeńską śmiercią Adalberta oraz spotkania dwóch władców. • Powieść skonstruowana jest dwubiegunowo. Ten zabieg widoczny jest nie tylko w konstrukcji fabuły, gdzie narracja prowadzona z perspektywy poszczególnych bohaterów. Kontrast ten można zauważyć w sposobie w jakim przedstawione są postacie władcy polskiego, niemieckiego oraz ich dworów. Bolesław to słowiańska wybuchowa dusza, surowy i twardy władca, otaczający się lojalnymi towarzyszami. Pragmatyk, który wie, że aby umocnić swoją władzę, najskuteczniejszy jest argument siły i nawiązanie odpowiednich sojuszy z sąsiadami, które będą gwarancją bezpieczeństwa. Otton III, cesarz który od trzeciego roku życia zasiada na tronie, jest zmęczony władzą. W przeciwieństwie do Chrobrego jest delikatny, bardzo religijny. Jego bronią są dworskie gierki, intrygi, dyplomacja i bliskie relacje z papiestwem. Jego marzeniem jest odbudowa świetności cesarstwa rzymskiego. • Dwie różne osobowości, odmienne światopoglądy, dwóch wytrawnych politycznych graczy, których mimo różnic połączyła przyjaźń, i wzajemna fascynacja. • Pisarka w "Grze w kości" znakomicie oddała ducha ówczesnej epoki, jej brutalność, okrucieństwo, głęboką religijność i ówczesną wiarę w cudowną moc chrześcijańskich świętych. • Powieść oparta jest na faktach historycznych, jednak w przypadku niektórych postaci i wątków Elżbieta Cherezińska uruchomiła swoją nieokiełzaną wyobraźnię. Całość wypada jednak nadzwyczaj prawdopodobnie i wiarygodnie i ciężko domyślić się, które wydarzenia nie mają potwierdzenia w źródłach. • "Gra w kości" jest powieścią historyczną, ale jest do bólu dzisiejsza. Prowadzona polityka, manipulacje, spiski, szpiegostwo, dzisiejsza polityka niewiele różni się od tej prowadzonej w średniowieczu. Bliskie współczesności są również idee cesarza Ottona III, dzisiaj realizowane w ramach Unii Europejskiej. • Dzięki Cherezińskiej nasza przeszłość staje się wielowymiarowa, nabiera głębi, jest bliższa i bardziej zrozumiała, a wielcy i bohaterscy władcy krwiści i budzący sympatię. • Historia podana w takiej formie fascynuje. Polecam. • Marta Ciulis-Pyznar