• Darko Cvijetić w niespełna stustronicowej powieści "Czemu na podłodze śpisz" udowadnia, że o największych koszmarach ludzkości najlepiej mówi się szeptem, a nie krzykiem. • To obraz cierpienia, bezradności i absurdu wojny domowej w byłej Jugosławii. Autor pokazuje wojnę w ujęciu osobistej perspektywy przez pryzmat własnego domu. Bohaterami czyni członków swojej rodziny – matkę Karmelę, ojca Milutina i brata Botę. • Konflikt rozrywa tkankę społeczną od środka. Sąsiedzi stają się oprawcami, a najbliżsi rówieśnicy – celami na froncie. Wojna wchodzi do łóżek, kuchni i piwnic, odbierając ludziom prawo do normalności. • Cvijetić nie rozlicza i nie szuka winnych po jednej stronie barykady. Pokazuje uniwersalny portret rozpadu człowieczeństwa, w którym cierpienie nie ma narodowości. • Książka składa się z krótkich, rwanych fragmentów. Każde zdanie jest tu precyzyjnie ociosane z literackiego patosu. • Tytułowe pytanie o spanie na podłodze staje się porażającą metaforą strachu, degradacji i utraty poczucia bezpieczeństwa, które zostają z człowiekiem na całe życie.
Autorka w swojej pracy w nowatorski sposób podjęła się omówieniu zagadnienia, w jaki sposób kultura odpowiedziała na przebieg modernizacji na terenach Rosji i Iranu przełomu XIX i XX wieku. • W swej wnikliwej rozprawie zajęła się szerokim spektrum problemów. Głównym zamiarem badaczki było uwidocznienie zarówno wspólnych cech, jak i różnic w przemianach obu państw. Ukazała podobieństwa w początkowej reakcji kultury rosyjskiej i irańskiej na kulturę zachodnią – fascynację nią, a jednocześnie pragnienie niezależności i przywiązanie do tradycji. • Skupiła się przede wszystkim na badaniach nad inteligencją rosyjską i irańską, rozważała, jak rosyjska literatura wpłynęła na rozpowszechnianie idei wolności oraz jaki miała wpływ na rozmaite sfery życia społecznego. • Omówiła m. in. zagadnienia kultury i języka, ukazała grupy kulturotwórcze jako konkretne zjawisko na tle abstrakcyjnego fenomenu kultury, postawiła pytania o istotę języka i jego rolę w kulturze. Zajęła się analizą problemową wybranych zjawisk zachodzących w omawianych państwach, snuła rozważania o pierwszym symbolu identyfikacji grupowej społeczeństwa, oceniła rolę prekursorów idei indywidualizmu w Iranie i Rosji, dokonała także interesujących porównań i podsumowań. • Celem autorki było przede wszystkim przedstawienie, w jaki sposób kultury „komunikują się”, jak przebiega dialog między ludźmi, należącymi do różnych kultur oraz jakie są i mogą być skutki dobrego lub złego zrozumienia partnera w dialogu. • Opracowała : Barbara Misiarz • Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu
foo