Mistrz i Małgorzata • Autor: Michaił Bułhakow • Moja ocena: ★★★★★★★★★★ (10/10) • Piękne dzieło, które urzeka językiem i daje przede wszystkim wspaniałe doświadczenie literackie. „Mistrz i Małgorzata” to jedna z tych powieści, w których sama lektura staje się czymś więcej niż tylko poznawaniem historii. Jest to książka, którą się czyta, ale jednocześnie próbuje się ją rozszyfrować, poukładać i zrozumieć, choć mam świadomość, że nie wszystko podczas pierwszego czytania mogłem właściwie odczytać. • Książka zdecydowanie nie jest łatwa. Bułhakow stworzył powieść wielowymiarową, pełną różnych poziomów znaczeniowych, symboli, ironii, groteski i odniesień, które można odczytywać na wiele sposobów. W jednej historii mieszają się ze sobą Moskwa, świat artystyczny, rzeczywistość radziecka, fantastyka, wątki religijne i filozoficzne, a wszystko to zostało połączone w sposób, który momentami może wręcz przytłaczać. I właśnie to poczucie pewnego przytłoczenia towarzyszyło mi podczas lektury. • Szczególnie istotne wydają mi się informacje o czasie i miejscu powstawania powieści. „Mistrz i Małgorzata” była pisana w Moskwie w latach 1928–1940 i mam wrażenie, że te końcowe wersy, wskazujące na czas i miejsce powstania dzieła, powinny być dla czytelnika jednym z kluczy do jego interpretacji. Nie chciałbym jednak narzucać jednego sposobu odczytania tej książki. Mam raczej przekonanie, że jej siła polega także na tym, iż pozwala czytelnikowi samodzielnie szukać sensów i zależności, nawet wtedy, gdy nie wszystkie odpowiedzi są od razu oczywiste. • Im dalej w lekturę, tym bardziej miałem poczucie, że nie jest to powieść, którą można po prostu przeczytać i odłożyć. Wiele jej elementów pozostaje w pamięci i prowokuje do zastanowienia się, co właściwie Bułhakow chciał powiedzieć, co wynika z kontekstu epoki, a co jest bardziej uniwersalnym komentarzem do człowieka, społeczeństwa, władzy czy ludzkiej natury. Nie mam pewności, czy wszystkie te warstwy odczytałem właściwie, ale właśnie ta niej­edno­znac­znoś­ć sprawiła, że książka tak mocno mnie zainteresowała. • Mocno mnie zaintrygowała i przede wszystkim wciągnęła. Pomimo swojej złożoności nie miałem poczucia, że jest to książka martwa czy akademicka. Przeciwnie — cały czas coś się w niej dzieje, a kolejne sceny potrafią zaskakiwać i wytrącać z przyzwyczajeń dotyczących tego, czym właściwie ma być powieść. • „Mistrz i Małgorzata” jest dla mnie powieścią na swoiste zatrzymanie. Nie tylko po to, żeby ją przeczytać, ale również po to, żeby po skończeniu jeszcze przez jakiś czas pozostać z jej obrazami, pytaniami i możliwymi interpretacjami. Być może nie wszystko z niej zrozumiałem i zapewne przy ponownej lekturze zobaczyłbym rzeczy, których teraz nie dostrzegłem. Nie odbiera to jednak mojej ocenie. Wręcz przeciwnie — mam poczucie, że właśnie takie książki zasługują na najwyższe noty, ponieważ nie kończą się wraz z ostatnią stroną. • 📖 21:53 · 08.10.2026 · 99/2026 · (A/P)