• „ – Opowiedz mi jakąś historię – rozkazuje brodaty człowiek, który siedzi na kanapie u mnie w salonie. Sytuacja, muszę przyznać, nie jest dla mnie specjalnie miła. Ja przecież opowiadania pisuję, a nie opowiadam. A i tego nie robię na zamówienia. Ostatni człowiek, który prosił mnie, żeby mu coś opowiedzieć, to był mój syn. (…) Tutaj jednak sytuacja jest zasadniczo inna. Bo mój syn nie ma brody. Ani pistoletu.” • Takimi słowami zaczyna się zbiór opowiadań Etgara Kereta pt. „Nagle pukanie do drzwi”. Do domu pisarza wdziera się mężczyzna zmęczony życiem, wieczną pogonią za pieniądzem i nierówną walką o szczęście. Nieproszony gość pragnie usłyszeć historię o świecie innym, lepszym niż trudne do zniesienia życie… I tak, pod lufą wycelowanego w głowę pistoletu, wymyślane zostają kolejne niesamowite postaci i historie – kieszenie pełne rupieci są kluczem do szczęścia, ranka w ustach okazuje się zamkiem błyskawicznym, płatny morderca po śmierci odradza się jako pluszowy miś, kłamstwa Rubiego stają się prawdą, młodą dziewczynę odwiedzają byli kochankowie, którzy popełnili samobójstwo, a Bóg, poturbowany przez mściwe bożki, ląduje na wózku inwalidzkim… • „Nie wyglądałoby to wszystko za wesoło, gdyby nie ironiczny dystans i poczucie humoru autora – ale weźmy pod uwagę, że ten od pierwszej strony siedzi przed komputerem trzymany na muszce przez nieproszonych gości…”
Autorka w swojej pracy w nowatorski sposób podjęła się omówieniu zagadnienia, w jaki sposób kultura odpowiedziała na przebieg modernizacji na terenach Rosji i Iranu przełomu XIX i XX wieku. • W swej wnikliwej rozprawie zajęła się szerokim spektrum problemów. Głównym zamiarem badaczki było uwidocznienie zarówno wspólnych cech, jak i różnic w przemianach obu państw. Ukazała podobieństwa w początkowej reakcji kultury rosyjskiej i irańskiej na kulturę zachodnią – fascynację nią, a jednocześnie pragnienie niezależności i przywiązanie do tradycji. • Skupiła się przede wszystkim na badaniach nad inteligencją rosyjską i irańską, rozważała, jak rosyjska literatura wpłynęła na rozpowszechnianie idei wolności oraz jaki miała wpływ na rozmaite sfery życia społecznego. • Omówiła m. in. zagadnienia kultury i języka, ukazała grupy kulturotwórcze jako konkretne zjawisko na tle abstrakcyjnego fenomenu kultury, postawiła pytania o istotę języka i jego rolę w kulturze. Zajęła się analizą problemową wybranych zjawisk zachodzących w omawianych państwach, snuła rozważania o pierwszym symbolu identyfikacji grupowej społeczeństwa, oceniła rolę prekursorów idei indywidualizmu w Iranie i Rosji, dokonała także interesujących porównań i podsumowań. • Celem autorki było przede wszystkim przedstawienie, w jaki sposób kultury „komunikują się”, jak przebiega dialog między ludźmi, należącymi do różnych kultur oraz jakie są i mogą być skutki dobrego lub złego zrozumienia partnera w dialogu. • Opracowała : Barbara Misiarz • Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu
foo